Interaktywny Piknik Wiedzy - historia Projektu


 

 

Geneza
 
Pomysł zorganizowania, popularyzującej naukę i technikę imprezy w formie rodzinnego pikniku narodził się w Stowarzyszeniu ExploRes na przełomie 2008 i 2009 r. Impreza, oprócz popularyzowania nauki i techniki miała propagować interaktywny model przekazywania wiedzy, edukację nieformalną oraz promować ideę utworzenia Centrum Edukacji Interaktywnej w Rzeszowie, wyjaśniając czym taka placówka będzie się zajmować i do kogo adresować swoją ofertę.
 
Opracowano szczegółową koncepcję imprezy uwzględniającą udział profesjonalnych animatorów z instytucji zajmujących się edukacją nieformalną z całego kraju, uzupełnionych ekipami z rzeszowskich uczelni oraz znaczących firm wysokich technologii z regionu.
Realizacja przedsięwzięcia stała się możliwa gdy w wyniku przeprowadzonych konsultacji i rozmów uzyskano wstępne deklaracje uczestnictwa od tak znaczących ośrodków jak Centrum Nauki Kopernik czy Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego a wolę wsparcia przedsięwzięcia wyraziło m.in. WSK PZL-Rzeszów i Hispano-Suiza Polska.
 
Istotnym wydarzeniem było nawiązanie współpracy z autorami radiowej audycji Radiolatorium emitowanej w Polskim Radiu Rzeszów, które zadecydowało, że zostanie jednym z organizatorów przedsięwzięcia. Trzecim, po Stowarzyszeniu ExploRes i Polskim Radiu Rzeszów, współorganizatorem przedsięwzięcia stała się firma Polimedia, producent audycji Radiolatorium.
Rozpoczęto intensywne prace organizacyjne, których wynikiem było zorganizowanie rok później pierwszej edycji imprezy pod nazwą „Dzień Odkrywców – Interaktywny Piknik Wiedzy”. Tak narodziło się wyjątkowe, innowacyjne wydarzenie, które zmieniło obraz promocji nauki i techniki na Podkarpaciu w atrakcyjny sposób łącząc dobrą zabawę z przekazywaniem wiedzy i inspirowaniem młodego pokolenia do zgłębiania tajemnic nauki, poznawania otaczającego nas świata.
 
 

 
Pierwszy Interaktywny Piknik Wiedzy - 29 maja 2010r.
 
Premierowy „Dzień Odkrywców” odbył się 29 maja 2010 roku. Uczestniczyło w nim 19 wystawców z całej Polski w tym Centrum Nauki Kopernik, Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego, Muzeum Inżynierii Miejskiej i Ogród Doświadczeń z Krakowa, Instytut Problemów Jądrowych ze Świerku, fizycy z UMCS i robotycy krakowskiego AGH. Lokalne środowisko akademickie reprezentowały studenckie koła naukowe robotyków, chemików i archeologów. Własne stoiska miały Wydział Matematyczno-Przyrodniczy Uniwersytetu Rzeszowskiego oraz Katedra Fizyki Politechniki Rzeszowskiej. Regionalny potencjał produkcyjny prezentowały firmy branży lotniczej, WSK PZL-Rzeszów, PZL Mielec a Sikorsky Company, Hispano-Suiza Polska oraz energetycznej – PGE Elektrociepłownia Rzeszów. Swoje stoiska miały też ExploRes, rzeszowskie koło Stowarzyszenia Klanza, Zespół Szkół nr 4 i Młodzi Robotycy.
 
Stoiska rozmieszono w miasteczku namiotowym o łącznej powierzchni 380 m2, usytuowanym przy al. Lubomirskich oraz na dziedzińcu radia. Tam też znajdowała się scena główna, na której animatorzy z CN Kopernik prowadzili pokazy z użyciem ciekłego azotu. Cały teren pikniku podzielony był tematycznie na 3 Aleje: Nauki, Robotów i Techniki. Trwającą 7 godzin imprezę odwiedziło wg szacunków ok 12 tys. osób, które mogły poeksperymentować, i obejrzeć prawie 100 eksponatów i pokazów z 14 obszarów nauki i techniki.
 
Sukces przedsięwzięcia zaowocował podtrzymaniem decyzji o kontynuacji projektu w latach następnych. Celem perspektywicznym uznano by coraz większe i lepsze, wzbogacone nabytym doświadczeniem, kolejne "Dni Odkrywców" stały się znaczącymi wydarzeniami na skalę krajową, aby przyciągały coraz większe rzesze zwiedzających, liczniejsze grono profesjonalnych wystawców, stojące na wysokim poziomie pokazy i eksponaty, a przede wszystkim przyczyniały się do rozwoju nowoczesnego modelu edukacji w regionie, intrygowały, fascynowały i zachęcały do zdobywania wiedzy z zakresu szeroko pojętej nauki w praktyce.
 
 

 
Drugi Interaktywny Piknik Wiedzy - 11 czerwca 2011r.
 
Nabyte doświadczenie, nawiązane kontakty oraz determinacja organizatorów w realizacji założeń, sprawiły, że kolejna, druga edycja imprezy „Dzień Odkrywców”, która odbyła się 11 czerwca 2011 roku, okazała się wielkim sukcesem.
 
Wzrosła ranga, zakres tematyczny, ilość wystawców oraz teren pikniku. „Dzień Odkrywców” uzyskał patronat honorowy Ministra Edukacji Narodowej, Marszałka Województwa Podkarpackiego oraz kanału Discovery Science. W imprezie wzięło udział 34 wystawców z całego kraju i zagranicy.
 
Do grona wystawców dołączyły ExploraPark z Wałbrzycha, Młodzieżowe Obserwatorium Astronomiczne z Niepołomic, rzeszowskie Muzeum Okręgowe oraz Muzeum Regionalne ze Stalowej Woli. Pojawili się goście zagraniczni - reprezentująca Politechnikę Lwowską ekipa z Małej Technicznej Akademii Nauk oraz specjalista kuchni molekularnej Jean Bos z Belgii. Debiutowali również studenci z koła naukowego lotników oraz ekolodzy ze Stowarzyszenia Ekoskop. Po raz pierwszy też w wydarzeniu uczestniczyły organizacje skupiające miłośników astronautyki i astronomii; Podkarpackie Amatorskie Stowarzyszenie Astronomiczno-Astronautyczne, Polskie Towarzystwo Rakietowe, Studenckie Koło Astronomiczne z Warszawy, oraz Mars Society Polska, które zaprezentowały ciekawe eksponaty oraz oblegany podczas imprezy symulator lądownika księżycowego.
 
Wśród wystawców technologicznych pojawiły się firma Fin Sp. z o.o. oraz Astroclassic. Swoje stoiska ekspozycyjno-promocyjne ustawiły także Miasto Rzeszów oraz Urząd Marszałkowski Województwa Podkarpackiego. Udział w pikniku wzięły również grupy rekonstrukcyjne, które zaprezentowały historyczne obyczaje i tradycje średniowiecza.
 
Miasteczko namiotowe, które składało się z 34 stanowisk, rozrosło się do prawie 600 m2 zlokalizowano podobnie jak w poprzednim roku na dziedzińcu radia, al. Lubomirskich oraz po raz pierwszy w znajdującym się w pobliżu parku przy budynku Katedry Informatyki Uniwersytetu Rzeszowskiego. Tym razem wydzielono 6 stref tematycznych: Ogród Inspiracji, Aleję Robotów, Dziedziniec Nauki, Aleję Cywilizacji, Park Przestrzeni oraz Skwer Historii. Zwiedzający mieli do dyspozycji prawie 200 interaktywnych eksponatów, instalacji i prezentacji, które demonstrowało 150 animatorów i prezenterów.
 
Pokazy na scenie głównej prowadzili animatorzy z Uniwersytetu Rzeszowskiego. Na scenie przeprowadzono także konkurs wiedzy z cennymi nagrodami ufundowanymi przez kanał Discovery Science oraz koncert muzyczny na niecodziennych instrumentach.
 
Zorganizowano też dwie imprezy towarzyszące, związane z astronomią i astronautyką, debiutującymi na Drugim Interaktywnym Pikniku Wiedzy. Pierwsza z imprez towarzyszących to wieczorne spotkanie autorskie z gen. Mirosławem Hermaszewskim a druga - wystawa fotograficzna „Era nowych odkryć – 50-lecie NASA” zawierająca oryginalne zdjęcia dokumentujące historię podboju kosmosu od misji Apollo po loty wahadłowców. Wystawę otwarto w dniu pikniku a wzięli w niej udział gen. Mirosław Hermaszewski i pani marszałek Anna Kowalska. Pierwszy polski kosmonauta gościł również na pikniku gdzie wręczał nagrody zwycięzcom konkursów organizowanych w trakcie imprezy.
 
 

Trzeci Interaktywny Piknik Wiedzy - 2 czerwca 2012r.
 
Kolejna edycja imprezy zorganizowana przez Stowarzyszenie ExploRes i firmę Polimedia przy wsparciu Rzeszowskiej Agencji Rozwoju Regionalnego, przyniosła rewolucyjne zmiany. Przede wszystkim zmieniono miejsce jej przeprowadzenia. Piknik zlokalizowany został na terenie obejmującym fragment ul. Szopena, alei Lubomirskich, pl. Armii Krajowej oraz fosę rzeszowskiego Zamku.
 
Kolejny raz przedsięwzięcie zostało objęte patronatami honorowymi Ministra Edukacji Narodowej, Marszałka Województwa Podkarpackiego oraz kanału Discovery Science. Zakres tematyczny i skala projektu sprawiły, że swój patronat przyznało także Centrum Nauki Kopernik. Po raz kolejny zwiększyła się liczba wystawców. Tym razem w pokazach, prezentacjach i innych wydarzeniach podczas pikniku uczestniczyły ekipy animatorów z 45 instytucji, firm i organizacji.
 
Scena główna umiejscowiona została na parkingu RARR-u a od tego miejsca promieniście rozchodziły się poszczególne obszary tematyczne; Strefa Nauki, Aleja Gwiazd, Edukostrada, Kraina Robotów, Park Techniki oraz Aleja Cywilizacji. Teren, na którym rozmieszczono infrastrukturę był trzykrotnie większy od terenu poprzedniej edycji i obejmował ponad 10 000 m2 alejek, chodników, terenów zielonych i placów. Łącznie zabudowano 650 m2 stoisk namiotowych i wytyczono prawie 1 000 m2 terenów ekspozycji plenerowych. Takie usytuowanie i zaplanowanie stanowisk umożliwiły swobodne przemieszczanie się zwiedzających, którzy oprócz oglądania i uczestniczenia w pokazach mogli spędzić kilka chwil w pięknym otoczeniu zieleni i historycznych murów zamkowych.
 
Wśród wystawców debiutowały Centrum Nauki Exploratorium z Łodzi, Katedra Astronomii Uniwersytetu Pedagogicznego z Krakowa, Centrum Badań Kosmicznych PAN, studenci z koła chemików Politechniki Warszawskiej, Wyższa Szkoła Inżynieryjno – Ekonomiczna, Muzeum Skamieniałości i Minerałów Dubiecka i Zamek Dubiecko, Muzeum Dobranocek oraz Akademia Umysłów ścisłych, Pracownia Warsztatów Edukacyjnych Figaro i firma Serwotech.
 
Wśród nowości pokazywanych na pikniku na pierwszy plan wybijały się eksponaty pokazy i zabawy związane ze starożytnym Egiptem prezentowane przez łódzkie Exploratorium, które to stoisko, oblegane przez odwiedzających umożliwiało m.in. zapoznanie się z obrzędem mumifikacji. Trochę dalej w przeszłość sięgała ekspozycja dubieckiego Muzeum Skamieniałości i Minerałów, która zawierała oryginalne znaleziska paleontologiczne z terenu Podkarpacia, w tym gigantyczne zęby mamutów. Jednym z ciekawych działań były warsztaty budowy modelu cząsteczki fulerenu C60, które prowadzili animatorzy z Centrum Nauki Kopernik.
 
Oczywiście nie zabrakło fizyki klasycznej, której różne obszary prezentowane były na stoiskach Uniwersytetu Rzeszowskiego, Katedry Fizyki UMCS, CN Kopernik, Muzeum Inżynierii Miejskiej i Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego. Wielkim powodzeniem cieszyły się pokazy chemiczne, brawurowo demonstrowane przez koła naukowe studentów Esprit z Politechniki Rzeszowskiej i Flogiston z Politechniki Warszawskiej. Matematyka królowała na stoisku wałbrzyskiego Exploraparku a anatomia człowieka i mikroświat w namiocie Stowarzyszenia ExploRes. Teleskopy słoneczne i inne przyrządy astronomiczne wystawiły Młodzieżowe Obserwatorium Astronomiczne, Katedra Astronomii UP z Krakowa oraz firma Astroclassic a obok, pojazdom kosmicznym, satelitom i rakietom przyjrzeć się można było na pięciu stoiskach projektu Kosmiczna Wioska.
 
Niecka placu AK, stała się prawdziwą doliną lotniczą. To tam w Parku Techniki rozmieściły się firmy lotnicze WSK PZL-Rzeszów i Safran Hispano-Suiza z Sędziszowa Młp. uzupełnione studentami z koła naukowego lotników Politechniki Rzeszowskiej. Oprócz tego w Parku Techniki nowoczesne technologie energetyczne zaprezentowało PGE Energetyka Konwencjonalna i Górnictwo, Oddział Elektrociepłownia Rzeszów. Aleja Lubomirskich i fosa Zamku to obszar, na którym dominowała historia cywilizacji i historia naturalna oraz kultura i sztuka.
 
Pokazy na scenie głównej z wykorzystaniem ciekłego azotu oraz dotyczące aerodynamiki przygotowane i przeprowadzone zostały przez Stowarzyszenie ExploRes. Odbył się też tradycyjny Konkurs Wiedzy z nagrodami ufundowanymi przez Discovery Science i ING Życie.
 
Łącznie, odwiedzający, których wg szacunków było ponad 12 tys., miało do dyspozycji ponad 200 różnego rodzaju eksponatów, pokazów i instalacji obsługiwanych przez 180 animatorów. Choć impreza trwała od godz. 11.00 do 18.00 to niektóre stoiska były już czynne i pełne zwiedzających od 10.00 a ostatnia ekipa zakończyła swoje pokazy ze względu na olbrzymie zainteresowanie dopiero po 19.00.
 
Tak jak w poprzedniej edycji zorganizowano dwie imprezy towarzyszące; Konkurs fotograficzny „Foto Odkrywców”, którego rozstrzygnięcie i wystawę pokonkursową zaprezentowano podczas pikniku oraz wieczorną prezentację „Kosmiczna podróż w 3D”, na którą składały się unikatowe, trójwymiarowe zdjęcia obiektów kosmicznych prezentowane przez dr Waldemara Ogłozę z Katedry Astronomii UP w Krakowie.
 
 
 
Czwarty Interaktywny Piknik Wiedzy - 8 czerwca 2013r.
 
Czwarta edycja Pikniku Dzień Odkrywców odbyła się 8 czerwca 2013r. Stoiska rozmieszono wzdłuż Al. Lubomirskich od parkingu Radia Rzeszów aż po parking RARR przy ul. Szopena. Wydzielono trzy, główne „dzielnice” miasteczka: Piknik Północny, Piknik Centralny i Piknik Południowy. Każda z „dzielnic” miała inną charakterystykę obszarów tematycznych.

 
Piknik Północny, składał się z „Placu Atomów” oraz „Alei Edukacji” i obejmował parking Polskiego Radia oraz górną część al. Lubomirskich.
Na „Placu Atomów” ustawiono scenę główna, na której odbywały się pokazy i konkursy. Oprócz tego na „Placu Atomów” ulokowało się stoisko (jakże by inaczej) Instytutu Fizyki Jądrowej z Krakowa.
Aleję Edukacji” utworzyły; Stowarzyszenie ExploRes, centra nauki – krakowskie Muzeum Inżynierii Miejskiej, Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego, ExploraPark z Wałbrzycha oraz rzeszowskie szkoły, Zespół Szkół nr 4, Szkoła nr 1 i Zespół Szkół Plastycznych. Największym stoiskiem Alei Edukacji był namiot, w którym po raz pierwszy udostępniono Interaktywną Wystawę „Jak i Dlaczego” Stowarzyszenia ExploRes.
 
Piknik Centralny, rozciągający się wzdłuż dolnego odcinka al. Lubomirskich, który obejmował również plac AK i zamkową fosę był największą powierzchniowo dzielnicą imprezy. Tworzyły go „Elektrostrada”, „Park Cywilizacji” oraz „Skwer Uniwersytecki”, nad którym pełną władzę sprawował Wydział Matematyczno - Przyrodniczy Uniwersytetu Rzeszowskiego.
Park Cywilizacji” to stoiska archeologiczne (Koło Naukowe Archeologów UR), rekonstrukcje historyczne (rycerze, barbarzyńcy, wojowie), pokazy sztuki, kaligrafii, garncarstwa (Figaro) i animacji przygotowane przez Muzeum Dobranocek, oraz edukacyjne zabawy dla najmłodszych prowadzone przez Stowarzyszenie Klanza. Natomiast w fosie zamku chętni mogli wznieść się w powietrze w prawdziwym balonie na ogrzane powietrze.
Elektrostrada” ukazywała jak wielkie znaczenie ma elektryczność. Zarówno ta związaną z fizyką wysokich napięć, którą zaprezentowała ekipa lubelskiego UMCS jak i jej zastosowanie w geodezji (WSI-E). Jak za pomocą elektryczności kreować wirtualne światy pokazano na stoisku WSIiZ gdzie ujrzeć można było wirtualną bibliotekę oraz na stoisku firmy I-tech prezentującej możliwości nowoczesnej interaktywnej technologii komputerowej. Na stoisku PGE – Elektrociepłowni Rzeszów pokazano jak wytwarzana jest energia elektryczna.

 
Piknik Południowy, obejmujący u. Szopena, parking RARRu oraz przyległe trawniki, skupił największą liczbę wystawców i obszarów tematycznych: „Trakt Robotyczny”, „Aleję Życia”, „Plac Przestrzeni” oraz „Lotnicze Błonia”.
Świat robotów, maszyn i ich możliwości ukazali robotycy z Politechniki Rzeszowskiej, Generatora Inspiracji oraz animatorzy projektu „Młodzi Robotycy”, rozlokowani na „Trakcie Robotycznym”. Tam też znajdowały się symulatory zderzeń i dachowania pojazdów firmy Ras Max.
Aleja Życia” to królestwo biologii i chemii prezentowanej przez koła naukowe chemików Politechniki Rzeszowskiej i Warszawskiej, Koło Bio-Tech Uniwersytetu Rzeszowskiego, Zakład Neuroanatomii Uniwersytetu Jagiellońskiego, Młodzieżowe Laboratorium Naukowe oraz Stowarzyszenie Ekoskop.
Wystawcy rozlokowani na „Placu Przestrzeni” pokazali natomiast wszystko co lata, zarówno blisko, tuż nad naszymi głowami gdzie królują samoloty i śmigłowce jak i daleko – w kosmosie. Stoiska firm lotniczych, WSK PZL-Rzeszów, PZL-Mielec a Sikorsky Company, Pratt & Whitney Aero Power i Safran Hispano – Suiza wyposażone były w eksponaty związane z techniką lotniczą, nowoczesnymi silnikami, samolotami i śmigłowcami.
Druga część „Placu Przestrzeni” to astronautyka i astronomia. Teleskopy i pokazy obserwacji astronomicznych odbywały się na stoiskach Młodzieżowego Obserwatorium Astronomicznego z Niepołomic oraz firmy Astroclessic. Zrzeszeni pod wspólnym logiem „Kosmicznej Wioski” animatorzy z Centrum Badań Kosmicznych PAN, Studenckiego Koła Astronautycznego Politechniki Warszawskiej, Polskiego Towarzystwa Rakietowego, grupy Mars Society Polska, Koła Naukowego Integra z AGH oraz Podkarpackiego Amatorskiego Stowarzyszenia Astronautyczno-Astronomicznego zaprezentowali liczne pamiątki misji kosmicznych, pojazdy i modele rakiet, satelity oraz technikę astronautyczną.
Lotnicze Błonia” to obszar na którym animatorzy z Akademickiego Ośrodka Szybowcowego z Bezmiechowej oraz Koła Naukowego Euroavia z Politechniki Rzeszowskiej pokazali prawdziwy szybowiec PW-6 oraz modele samolotów i balon stratosferyczny.
Uzupełnieniem „Dnia Odkrywców” były dwie imprezy towarzyszące. Pierwszą z nich było rozstrzygnięcie konkursu plastycznego „Sztuka Odkrywców” oraz wystawa prac nagrodzonych w konkursie.
Drugą, spotkanie z wybitnym genetykiem i mikrobiologiem prof. Adamem Jaworskim z Uniwersytetu Łódzkiego, który podczas wykładu „Genom Człowieka” zaprezentował zagadnienia związane z genetyką, odkryciami i zastosowaniem wiedzy o naszych chromosomach oraz odpowiadał będzie na pytania publiczności.

 
Dzień Odkrywców” - 4 Interaktywny Piknik Wiedzy odbył się pod honorowym patronatem Ministra Edukacji Narodowej, Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Marszałka Województwa Podkarpackiego, Prezydenta Miasta Rzeszowa, Kuratora Oświaty w Rzeszowie oraz Centrum Nauki Kopernik i kanału Discovery Science..