Idea i jej realizacja

 


Klasyczny system oświaty funkcjonuje w oparciu o sztywne ramy zarówno programowe jak i organizacyjne. Sformalizowany proces nauczania w szkołach oparty jest na niezbędnych dla tego modelu edukacji wymaganiach; rok szkolny, lekcja, zeszyt, nauczyciel, zadanie domowe (nie zawsze ciekawe i pasjonujące, często wręcz zniechęcające do nauki). Takie założenie jest oczywiście normą ale należy zadać sobie pytanie czy jest to wystarczające dla sprawności całego systemu oświaty który musi być coraz bardziej sprawny i niezawodny ze względu na coraz wyższy poziom technologii i innych wyzwań stojących przed społeczeństwem XXI wieku.

Aby temu sprostać konieczne jest wyzwolenie innych, dodatkowych motywacji które odgrywają kluczową rolę w samym procesie uczenia się. Oprócz formalnych ram procesu edukacyjnego niezbędne jest jeszcze coś więcej,  potrzebne jest rozbudzenie wśród dzieci chęci do pozyskiwania wiedzy. Nie przymus, nakaz ale właśnie naturalna chęć poznawania jest najlepszym motorem procesów edukacyjnych. Aby to osiągnąć konieczne jest uzupełnienie klasycznego modelu edukacji dodatkowym, niesformalizowanym systemem, w którym pozyskiwanie wiedzy odbywa się poprzez rozbudzanie wyobraźni i naturalnej ciekawości świata, poprzez samodzielne uczestniczenie w eksperymentach naukowych. Taki interaktywny model edukacji to atrakcyjna, ciekawa przygoda, uczestniczenie w której jest doskonałą zabawą z nauką i nauką poprzez zabawę.

Edukacja interaktywna jako naturalne uzupełnienie klasycznego modelu może być oczywiście prowadzona w ramach systemu oświaty, w szkolnych laboratoriach i warsztatach, kółkach zainteresowań lub poza systemem podczas okazjonalnych imprez lub programów popularnonaukowych. Obecnie coraz częściej ten model edukacji prowadzony jest w specjalnie przygotowanych specjalistycznych ośrodkach - placówkach edukacji interaktywnej inaczej znanych jako "centra nauki"

Pierwsze "centrum nauki" powstało jeszcze w XIX wieku w Berlinie a w latach dwudziestych ubiegłego wieku niemiecki pedagog i psycholog Hugo Kukelhaus opracował koncepcję interaktywnej ekspozycji a także sam projektował i budował urządzenia prezentujące zjawiska fizyczne. Pierwsza, współczesna placówka powstała w San Francisco, założona przez Franka Oppenheimera w 1969 roku. Od tego czasu na całym świecie powstało ponad 1000 tego typu ośrodków o bardzo różnym profilu, zawsze jednak ukierunkowanym na sensoryczny proces poznawania i aktywność osób je odwiedzających.

W Polsce od wielu lat tego typu prezentacje odbywały się w ramach festiwali i pikników naukowych np w Warszawie lub Wrocławiu. Imprezy tego typu trwające kilka dni, przyciągały rzesze zwiedzających - zarówno tych najmłodszych jak i starszych pragnących na żywo zobaczyć jak wygląda świat naukowych eksperymentów. Od kilku lat środowiska związane z edukacją interaktywną a także odpowiedzialni za poziom edukacji społeczeństwa coraz częściej angażują się i wspierają procesy powstawania specjalistycznych ośrodków tego typu. Łącznie w Polsce realizowanych jest ponad 20 projektów które albo już funkcjonują w postaci działających w pełnym zakresie placówek bądź są na etapie powstawania lub projektowania.